Woj. lubelskie
Lublin

Rok założenia: 1965
Areał: 25 ha
Ilość taksonów: 6500
Położenie geograficzne:
Lublin (51° 14' N 22 ° 34' E), 200 m n. p. m.

Rys historyczny Historia Ogrodu Botanicznego wiąże się z założeniem w 1944 i rozwojem Uniwersytetu im Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Już w 1946 r. podjęto się organizacji Ogrodu na Wydziale Przyrodniczym. Początkowo miało to miejsce na terenie Miasteczka Uniwersyteckiego. Rozważano dwie kolejne lokalizacje i ostatecznie zorganizowano "Stary Botanik" o pow. 3,5ha przy rogu ulic Głębokiej i Sowińskiego. Docelowo jednak widziano jego położenie na Sławinku. Intensywne starania o pozyskanie obecnego terenu trwały od 1950 roku, a budowa dzisiejszego Ogrodu przybrała realne kształty gdy rektorem Uczelni został prof. Grzegorz Leopold Seidler. 23 luty 1965 roku jest datą faktycznego powstania Ogrodu Botanicznego na Sławinku. Do urealnienia tego przedsięwzięcia przyczynili się m.in.: 
mgr Kazimierz Bryński - autor, projektant założeń Ogrodu (1960). Jego upór i skuteczne działania doprowadziły do obecnej lokalizacji.
prof. Dominik Fijałkowski od początku związany z organizacją Ogrodu. W latach 1964-70 dyrektor, twórca i realizator działów botanicznych. Wciąż aktywny i życzliwy radą.
dr Kazimierz Kozak, długoletni dyrektor Ogrodu w latach 1970-1995 r. Powiększył teren do 25 ha, kontynuował dalszą rozbudowę, aktywizował rozwój kadry i zaplecza. Istotny udział w tym mieli także dr Maria i Tadeusz Petrowiczowie.
Obecnie dyrektorem Ogrodu od 1995r. jest dr inż. Maciej Kwiatkowski. 

Walory terenu na Sławinku przejawiają swoje wartości zarówno pod względem fizjograficznym (wzgórza lessowe pocięte wąwozami schodzącymi do stawów w dolinę rz. Czechówki - różnica wzniesień 39 m), jak też historycznym.

Nieznani z imienia właściciele folwarku Sławinek wydzielonego ze Sławina stanowiącego dobra Firlejów wybudowali w 1720 r. niewielki dworek. W połowie XVIII w. Sławinek należał do starosty krzemienieckiego Jana Nepomucena Kościuszki (stryja Tadeusza). Późniejszy naczelnik "Insurekcji Kościuszkowskiej" był tu u stryja co najmniej dwa razy. W 1774 r. po powrocie z Paryża, gdzie studiował na Akademii Malarstwa i Rzeźby. Nie mając środków do życia skorzystał z zaproszenia stryja i gościł tu do połowy 1775r. I drugi raz stał hufcem u stryja na Sławinku - wiosną 1790r. jako dowódca brygady wojsk polskich w czasie przygotowań do wojny z Austrią.

Z pamiątek pobytu Tadeusza na Sławinku, gdzie miał pomagać stryjowi w projektowaniu i realizacji pierwszego założenia parkowego wiążemy istnienie głównej alei lipowej oraz 2 lip rosnących w pobliżu dworku. Kościuszko po ukończeniu studiów sztuki fortyfikacji (1769-74) na Akademii w Paryżu swą wiedzę wykorzystał również przy wytyczaniu linii klombów w parku sosnowickim, gdzie bywał dając lekcje Ludwice Sosnowskiej-swojej pierwszej miłości. Z drugim okresem jego pobytu na Sławinku 1790r. łączone jest usypanie czworoboku obwałowań ziemnych zwanych do k. XIX w. "szańcami kościuszkowskimi."

W początku XIX w. park z całym folwarkiem przeszedł na własność bankiera lubelskiego Dawida Heyzlera, od którego w 1819r.odkupił go Paweł Wagner-ewangelik i członek miejscowej loży masońskiej. On pierwszy zwrócił uwagę na charakterystyczne właściwości źródeł bijących w Sławinkowskim parku i wzorem Małachowskich z Nałęczowa zamierzał otworzyć tu niewielkie uzdrowisko z żelazistymi kąpielami. Wody sławinkowskie o właściwościach zbliżonych do nałęczowskich szybko zyskały rozgłos i w 1860r. nieduże łaźnie zamieniono na zakład kąpielowy. Najlepszy okres kurortu sławinkowskiego przypada na lata 80-te, kiedy właścicielem majątku został wnuk Wagnera, Stanisław Mędrkiewicz, a później dr Jan Mędrkiewicz. Wraz z rozwojem uzdrowiska na Sławinku nastąpił rozwój i uporządkowanie parku. Istniała regularna komunikacja z Lublina. Jeszcze do 1901 roku kursował omnibus spod cukierni Semadiniego (róg ul. Staszica i Krakowskiego Przedm.) Wody sławinkowskie używano jako wody stołowej jeszcze w czasie powojennym, a do parku kursowały autobusy. Park urzekał różnorodnością starych drzew a w dwóch zarybionych stawach kwitły lilie. Uzdrowisko przetrwało do I-szej wojny światowej. Do całkowitego jego zniszczenia doszło w czasie obu wojen światowych, kiedy kolejno stacjonowały tam wojska austriackie, niemieckie i rosyjskie. Równocześnie dobrze prosperujący Nałęczów z dala od przyczółków dużego miasta przejął kuracjuszy sławinkowskich. Do upadku uzdrowiska przyczynił się też pożar w 1896r.,który strawił restaurację i salę taneczną byłych budowli zdrojowych. Dzisiaj to miejsce nazywamy "spaleniskiem", a w ocalałych piwnicach i na widokowym tarasie urządzono kawiarenkę "U Baby Jagi". Źródła wody sławinkowskiej zanikły w 1960r. po wykonaniu ujęć wody dla wodociągów Lublina, równo 100 lat po otwarciu zakładu kąpielowego.

Istniejący dzisiaj teren Ogrodu o pow. 23 ha stanowi złożony układ funkcjonalny i kompozycyjno-przestrzenny o charakterze parku krajobrazowego o wątku ogrodu przy dworze Kościuszków z przełomu XVIII/XIX w., oraz ogrodu zdrojowego Wagnera, później Mędrkiewiczów z XIX/XX w. Osią kompozycyjną założenia parkowego pozostaje aleja lipowa prowadząca od doliny Czechówki do położonego na wzgórzu Dworku Kościuszków. Powiększone obecnie stawy parkowe rozciągają się od podnóża urwistej skarpy (Alpinarium) w kierunku alei lipowej. Dalej na południe na wschodnim zboczu "dworkowego" wzniesienia urządzone jest rosarium, niżej kolekcje roślin cebulowych. Stanowi to dolny ogród ograniczony od wschodu rz. Czechówką a od południa Al. Warszawską.

Od Al. Warszawskiej, koło dworku biegnie na północ ul. Sławinkowska. Stanowi ona częściowo zachodnią granicę ogrodu. W kierunku północnym od dworku istnieją fragmenty starych założeń kwaterowego ogrodu przekształconych przez T. Kościuszkę w dzieło obronne, obwałowane z trzech stron plateau zw. "szańcem kościuszkowskim". Dziś mieszczą się tu rośliny ozdobne, tzw. "Pałacówka". Teren w sąsiedztwie dworku zajmują rośliny śródziemnomorskie i Azji, oraz wąwóz, który wzbogacono roślinami ozdobnymi zimozielonymi.

Z układem przestrzennym założenia parkowego łączył się prawdopodobnie malowniczy wąwóz lessowy, dzisiaj zwany "zwierzyniecki" i "kazimierski" ze sztucznym strumieniem płynącym od szklarni w kierunku stawów. Pełnił on funkcję "dzikiej promenady" i "przechadzki" parkowej. Między "szańcem" a głównym wąwozem zlokalizowany jest podstawowy dział Ogrodu - Systematyka Roślin, oraz Rośliny Użytkowe. Dalej w kier. północnym znajdują się szklarnie z roślinnością tropikalną i zaplecze gospodarcze. Dalszą część Ogrodu w kierunku płn. wypełnia Arboretum, które wychodząc z pierwotnych nasadzeń rozciąga się przestrzenią ok. 6 ha na południowym pofałdowanym skłonie. Późniejsze założenia ogrodowe opracowali: O. i Z.Hansen (1965), J.Żochowski, T. Augustynek, M.Petrowicz (1967).

Ażeby obejść granice Ogrodu trzeba przebyć blisko 4km. Warto jednak wejść do środka. Można obejrzeć blisko 6500 gatunków i odmian roślin z całego świata zgrupowanych w różnych działach botanicznych i kolekcjach. Pięknie urzeźbiony teren ze starym założeniem dworsko-parkowym, później zdrojowym, śpiew ptaków wśród pomników przyrody, duża powierzchnia wody (1,5 ha) wraz z szumiącymi potokami to urok i osobliwość Ogrodu Botanicznego.
 
Działy roślinne Ogrodu Botanicznego 
Arboretum
Alpinarium
Rośliny Cebulowe
Rośliny Ozdobne "Pałacówka"
Rośliny Użytkowe
Rośliny Wodne
Szklarnie
Flora Polski
Dział Systematyki Roślin
Rośliny Azji
Rośliny Płd. i Płd.-Wsch. Europy
Kolekcje Roślinne
Rosarium
Dział Reprodukcji i Ochrony Roślin 

Godziny otwarcia:
Ogród jest otwarty od 15.IV do 31.X;

od początku maja do połowy czerwca
- dni robocze 9:00 - 19:00
- soboty, niedziele i święta 10:00 - 19:00

od połowy czerwca do końca lipca
- dni robocze 9:00 - 20:00
- soboty, niedziele i święta 10:00 - 20:00

sierpień
- dni robocze 9:00 - 19:00
- soboty, niedziele i święta 10:00 - 19:00

wrzesień do 21 września
- dni robocze 9:00- 18:00
- soboty, niedziele i święta 10:00 - 18:00

po 21 września
- dni robocze 9:00 - 17:00
- soboty, niedziele i święta 10:00 - 17:00

Ceny biletów:
normalny  5 zł
ulgowy  2,5 zł
wycieczkowy  2,5 zł od osoby
wstęp z kamerą  10 zł
wstęp bezpłatny: Osoby odznaczone Orderem Orła Białego, Orderem Zasługi Rzeczypospolitej, Orderem Wojennym Virtuti Militari oraz  Orderem Odrodzenia Polski. Członkowie Senatu Akademickiego UMCS, samodzielni pracownicy naukowi i studenci UMCS w ramach zajęć programowych, pracownicy muzeów krajowych i zagranicznych, członkowie Rady Ogrodów i Arboretów i ich pracownicy, opiekunowie wycieczek, dzieci do lat siedmiu będące pod opieką rodziców.
bilety miesięczne:
- normalny 50 zł
- ulgowy 25 zł

Kasy znajdują się przy głównym wejściu od alei Solidarności. Możliwość skorzystania z przewodnika (20 zł za godz.).
 
Dojazd ze śródmieścia: autobusy linii 5, 18, 20;

Kawiarenka "U Baby Jagi" zaprasza na kawę, herbatę, zimne napoje, lody.
Na zamówienie organizujemy imprezy kulturalno-rozrywkowe przy ognisku.

Opis i zdjęcia dzięki uprzejmości
p. Piotra Raka
kierownika administracyjnego Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie